విశాఖలో రాజ్‌నాథ్‌ సింగ్‌ పర్యటన.. భారీ నౌకకు జలప్రవేశం

రాజ్‌నాథ్ సింగ్ విశాఖ పర్యటన – FSS-1 అంటే ఏమిటి? భారత నౌకాదళానికి దీని ప్రయోజనం ఏమిటి?

విశాఖపట్నం, అక్టోబర్ 6, 2026:
భారత రక్షణ రంగంలో స్వదేశీ నౌకా నిర్మాణ సామర్థ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే కీలక కార్యక్రమాలకు విశాఖపట్నం వేదికగా నిలిచింది. కేంద్ర రక్షణ శాఖ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ మంగళవారం హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్‌ (HSL)లో భారత నౌకాదళానికి నిర్మిస్తున్న తొలి Fleet Support Ship – FSS-1ను జలప్రవేశం చేయడంతో పాటు, FSS-5కి కీల్ లేయింగ్ నిర్వహించారు.

అదేవిధంగా HSLలో ఆధునికీకరించిన Slipway-4, 300 టన్నుల Goliath Craneను కూడా ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమాలు భారతదేశంలో పెద్ద, క్లిష్టమైన నౌకలను దేశీయంగా నిర్మించే సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచే దిశలో కీలకమైన అడుగులుగా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.

FSS-1 అంటే ఏమిటి?

FSS అంటే Fleet Support Ship.
సాధారణంగా యుద్ధనౌక అంటే ఆయుధాలతో శత్రువుపై పోరాడే నౌక అని భావిస్తాం. కానీ ఒక నౌకాదళం సుదీర్ఘకాలం సముద్రంలో కార్యకలాపాలు నిర్వహించాలంటే యుద్ధనౌకలకు నిరంతరం ఇంధనం, నీరు, ఆహారం, మందుగుండు సామగ్రి, ఇతర అవసరమైన సామగ్రి అందాలి.

ఈ అవసరాలను సముద్రంలోనే తీర్చడానికి ఉపయోగపడే ప్రత్యేక సహాయక నౌకలే Fleet Support Ships.

FSS-1 భారత నౌకాదళం కోసం నిర్మిస్తున్న ఐదు Fleet Support Shipsలో మొదటిది. ప్రతి నౌక సుమారు 43,500 టన్నుల సామర్థ్యంతో ఉంటుంది.

FSS-1 ఏం చేస్తుంది?

FSS-1 ప్రధానంగా సముద్రంలో ఉన్న నౌకాదళ యుద్ధనౌకలకు అవసరమైన సరఫరాలను అందిస్తుంది.

ప్రధానంగా:

⛽ ఇంధనం

💧 నీరు

🛠️ అవసరమైన సరఫరాలు

📦 ఇతర Stores

💥 మందుగుండు సామగ్రి

వంటి అవసరాలను సముద్రంలోనే అందించడానికి ఈ తరహా నౌకలు ఉపయోగపడతాయి.

దీంతో యుద్ధనౌకలు తరచుగా తీరంలోని నౌకాదళ స్థావరాలకు తిరిగి రావాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. ఫలితంగా నౌకాదళం ఎక్కువ కాలం సముద్రంలోనే కార్యకలాపాలు కొనసాగించగలదు.

భారత నౌకాదళానికి ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

భారతదేశానికి విస్తారమైన సముద్రతీరం ఉంది. అంతేకాకుండా భారతదేశ వాణిజ్యం, ఇంధన రవాణా, సముద్ర మార్గాల భద్రతకు హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతం అత్యంత కీలకం.

ఒక యుద్ధనౌక తన స్థావరం నుంచి వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో నిరంతరంగా పనిచేయాలంటే ఆయుధ సామర్థ్యం మాత్రమే సరిపోదు. దానికి అవసరమైన ఇంధనం, నీరు, ఆహారం, ఇతర సామగ్రి కూడా నిరంతరం అందాలి.

ఇక్కడే Fleet Support Ships కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

అందువల్ల FSS-1 వంటి నౌకలు భారత నౌకాదళం యొక్క operational endurance, అంటే ఎక్కువ కాలం సముద్రంలో కార్యకలాపాలు నిర్వహించే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయి.

43,500 టన్నుల నౌక అంటే?

FSS తరహా నౌక సుమారు 43,500 టన్నుల సామర్థ్యంతో రూపొందుతోంది.

ఇంత పెద్ద నౌకలో భారీ మొత్తంలో ఇంధనం, నీరు, ఇతర సరఫరాలను తీసుకెళ్లే సామర్థ్యం ఉంటుంది.

అందువల్ల ఇవి సాధారణ కార్గో నౌకలు కాకుండా, నౌకాదళ అవసరాలకు అనుగుణంగా ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన సముద్రంలో సరఫరా చేసే నౌకలు.

FSS-5కి కీల్ లేయింగ్ ఎందుకు?

విశాఖ కార్యక్రమంలో FSS-1ను జలప్రవేశం చేయడంతో పాటు FSS-5కి కీల్ లేయింగ్ కూడా నిర్వహించారు.

ఒక నౌక నిర్మాణంలో కీల్‌ను వేయడం నిర్మాణ ప్రక్రియలో ముఖ్యమైన దశ. FSS-5కు కీల్ లేయింగ్ జరగడం ద్వారా ఐదు నౌకల నిర్మాణ కార్యక్రమం వరుస ఉత్పత్తి దశకు ముందుకు సాగుతున్నట్లు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

HSLకు కొత్త సామర్థ్యం

ఈ పర్యటనలో మరో ముఖ్యమైన అంశం హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ సామర్థ్య విస్తరణ.

ఆధునికీకరించిన Slipway-4, 300 టన్నుల సామర్థ్యం కలిగిన Goliath Craneను ప్రారంభించారు.

ఈ కొత్త సదుపాయాల సహాయంతో HSLలో 45,000 DWT వరకు నౌకలను నిర్మించి జలప్రవేశం చేయించే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.

ఇది భవిష్యత్తులో పెద్ద నౌకలు, క్లిష్టమైన నౌకాదళ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు, వాణిజ్య నౌకల నిర్మాణానికి కూడా ఉపయోగపడే మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయనుంది.

స్వదేశీ నౌకా నిర్మాణానికి ప్రోత్సాహం

FSS కార్యక్రమంలో దేశీయంగా రూపొందించిన డిజైన్‌తో పాటు భారతీయ తయారీదారుల నుంచి పరికరాలను వినియోగించే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.

ఇది Make in India, Aatmanirbhar Bharat లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా భారత నౌకా నిర్మాణ పరిశ్రమలో దేశీయ సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్రయత్నంగా చూడవచ్చు.

విశాఖపట్నానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం

భారత నౌకాదళం యొక్క Eastern Naval Command ప్రధాన కేంద్రం విశాఖపట్నంలో ఉంది. దీంతో నగరం దేశ రక్షణ, నౌకాదళ కార్యకలాపాలు, నౌకా నిర్మాణ రంగాల్లో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రాంతంగా కొనసాగుతోంది.

రాజ్‌నాథ్ సింగ్ అక్టోబర్ 5న విశాఖలో తూర్పు నౌకాదళ కమాండ్ నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో నౌకాదళ సిబ్బంది, వారి కుటుంబాలతో కూడా సమావేశమయ్యారు. భారత నౌకాదళం సముద్ర భద్రతలో పోషిస్తున్న పాత్రను ఆయన ప్రస్తావించారు.

ముగింపు

విశాఖపట్నంలో FSS-1 జలప్రవేశం కేవలం మరో నౌకను నౌకాదళంలోకి చేర్చే కార్యక్రమం మాత్రమే కాదు. భారత నౌకాదళం ఎక్కువ కాలం సముద్రంలో కార్యకలాపాలు నిర్వహించడానికి అవసరమైన లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యాన్ని పెంచే కార్యక్రమంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన దశ.

అదే సమయంలో HSLలో Slipway-4, Goliath Crane వంటి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ద్వారా పెద్ద నౌకలను దేశీయంగా నిర్మించే సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.

FSS-1 → సముద్రంలో నౌకాదళానికి ఇంధనం, నీరు, సరఫరాలు → ఎక్కువకాలం సముద్ర కార్యకలాపాలు → భారత నౌకాదళం operational reachకు మద్దతు

ఇదే FSS-1 యొక్క ప్రధాన ప్రాధాన్యత.

ప్రముఖుల హాజరు
కార్యక్రమానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, నౌకాదళాధిపతి అడ్మిరల్ కృష్ణ స్వామినాథన్, రక్షణ ఉత్పత్తి శాఖ కార్యదర్శి సంజీవ్ కుమార్ తదితరులు హాజరయ్యారు.